Οι σκιές των ξεχασμένων προγόνων: Ο "μυθικός ρεαλισμός" του Sergei Parajanov














 St. George in Blue , 1986.













    






THE LAST SUPPER Collage, 1988 in Museum by Sergei Parajanov

The Last Supper, 1988.          









Ο ΟΡΦΕΑΣ ΣΤΟΝ ΑΔΗ Ή ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΤΕΡΓΟ




Αγαπητέ Σβετ Πάβλοβιτς!
Ταμάρα Στεπάνοβα και Κίρα – Τζάν!

Έλαβα το γράμμα σας και, με την ευκαιρία, σας απαντώ. Έγιναν τόσα πολλά σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Ήρθαν φίλοι μου από την Τιφλίδα. Για «υπηρεσιακούς λόγους» δεν μου επέτρεψαν να συναντηθώ μαζί τους και αναγκάστηκα σε ένδειξη διαμαρτυρίας να κάνω απεργία πείνας, η οποία διήρκησε 18 ώρες (η πιο σύντομη απεργία πείνας στον κόσμο). Με πέταξαν από τον «Θάλαμο υψίστης ασφαλείας». Στη συνέχεια για λόγους νουθεσίας μεταφέρθηκα σε ένα άλλο τμήμα και μια άλλη μπριγάδα. Τώρα πια δεν είμαι «πυροσβέστης», αλλά καθαριστής στο εργοτάξιο «Κραν – μπαλκί». Όλοι είναι ευχαριστημένοι. Σκύβω και μαζεύω ηλεκτρόδια και μέταλλα. Είναι καλύτερα. Αυτά είναι σχεδόν όλα μου τα νέα. Και κάτι ακόμη. Η Ειδική Διεύθυνση μου πρότεινε να αποδεχτώ την ενοχή μου και να υποβάλλω αίτηση χάριτος. Το έκανα. Φευ! Την απέρριψαν!

Παράξενα πράγματα συμβαίνουν. Σύμφωνα με τον Κώδικα όλοι όσοι εξέτισαν το 1/3 της ποινής τους, χωρίς παραπτώματα, στέλνονται στις οικοδομές. Εγώ έχω εκτίσει περισσότερο από τα 2/3 και δεν με στέλνουν πουθενά. Αυτό έχει προκαλέσει μεγάλη έκπληξη σε όλους τους κρατούμενους. Με απομόνωσαν. Γιατί δεν μ’ αφήνουν; Θα ήθελα πάρα πολύ να πάω στις οικοδομές. Φευ, όμως... <…>

Ιούλιος 1976

———————————————-

<…> Δεν ξέρω για ποιο λόγο είμαι φυλακισμένος κάτω από αυτές τις άγριες και αφόρητες συνθήκες. Κανείς δεν θα τις άντεχε. Κανείς. Ας μην βαυκαλίζονται όμως. Είναι ο χαρακτήρας μου – εκκεντρικός και ασυνείδητος που με βοήθησε να επιβιώσω τα δύο αυτά χρόνια! Στο πλήθος που με περιβάλλει, όπου το μόνο που θέλουν είναι να με ταπεινώνουν συνέχεια, γιατί είμαι ο μοναδικός που έχει «δίπλωμα» από τον άλλο κόσμο, όπου κυριαρχεί η διαφθορά και η άνεση, θέλουν να κλείσουν τους λογαριασμούς τους μ’ εμένα. <…>

<…> Έζησα 50 χρόνια εκπληκτικής ζωής. Τώρα την εκτιμώ και την επανεκτιμώ. Δεν θα άλλαζα ούτε μια μέρα, ούτε εκεί, ούτε εδώ. Κάνω μια δουλειά που δεν είναι ορατή, αλλά είναι η δουλειά μας. Είδες, άραγε, τη δουλειά της Σβετλάνας; Τι εκπληκτικός που είναι ο σταυρός που της έλαχε στη ζωή, τι δεινά αντέχει. Πόση θλίψη και βρωμιά τους έφερα... Ακόμη και τώρα για τη ζωή στοχάζομαι. Όλα αυτά έγιναν στο παρελθόν. Θα πρέπει να πληρώσω με βάση τα μέτρα του Μεσαίωνα και της Ιεράς Εξέτασης. Το βάρος είναι πολύ μεγάλο... <…>

Απρίλιος 1976, Στριζάφκα

——————————

<…> Τώρα έχω ένα παράξενο καθήκον. Είμαι ο «μέγας παρηγορητής». Ήρθα σ’ επαφή με συναδέλφους που έχουν από 9 ως 12 ποινές και ο καθένας από αυτούς θα μπορούσε να ήταν μια ξεχωριστή ταινία (όχι ροζ πέτρες).

Στις μια ακριβώς στο βάθος του ορίζοντα περνάει ένα τραίνο. Πριν το μεσημεριανό φαγητό. Λοιπόν, εδώ και πέντε χρόνια από το βαγόνι – εστιατόριο μια γυναίκα μας χαιρετάει. Και όλοι την περιμένουμε. Υπάρχει. Αυτή είναι η καλοσύνη! Βρέχει, χιονίζει, το τραίνο καθυστερεί, εκείνη όμως μας χαιρετάει, και όλοι ξέρουν ότι είναι μία η ώρα. Την ύπαρξη της ελευθερίας μπορείς και πρέπει να την ξεχάσεις. <…>


Χωρίς ημερομηνία


——————————



Σεργκέι Κωνσταντίνοβιτς!

Το γράμμα σας ήταν για μένα γιορτή!

Σας γράφω την παραμονή της 17 Δεκεμβρίου – όπου συμπληρώνονται τρία χρόνια αυστηρής και απάνθρωπης απομόνωσης. Τι ευτυχία που το συνειδητοποίησα αυτό, διαφορετικά η ζωή μου, αποτιμώμενη ως «Συμπόσιο στα χρόνια της πανούκλας», θα ήταν απλά διακοσμητική και ανούσια. Η συνάντηση με την αυστηρότητα του καθεστώτος φυλάκισης, με τους υπότροφους και τους ψυχοπαθείς, τους οποίους μέχρι σήμερα θεωρούσα ως κακό κινηματογράφο – παραχαράξεις και θνησιγενείς καρπούς. Ποιος ελεύθερος όμως θα μπορούσε να φανταστεί ότι στα πολωνικά μοναστήρια, όπως το Ιζιασλάβ και το Σοκάλ, το πολωνικο-ουκρανικό μπαρόκ, έχουν μετατραπεί σε στρατόπεδα υψίστης ασφαλείας, ενώ στα εικονοστάσια τους υπάρχουν πλέον γωνιές προπαγάνδας για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων πολιτικής αναμόρφωσης. Και οι κατάδικοι με τις ριγέ φορεσιές τους βάφουν, και οι ντόπιοι τους πετάνε πάνω από τα συρματοπλέγματα αυγά το Πάσχα και μπουκάλια κολόνιας.

Χιλιόμετρα ανθρώπινου δέρματος είναι γεμάτα με τατουάζ με θέματα από τον Ραφαήλ μέχρι τον Βερεσάγκιν, με αποσπάσματα από τον Εκκλησιαστή και με πορτραίτα ηγετών από τον Φραγκλίνο Ιωσήφ μέχρι τον Ιωσήφ! <…>

<…> Τι ευτυχία που είναι το γράμμα σας! Εδώ υπάρχουν κατάδικοι που για 15 χρόνια δεν έχουν πάρει ούτε ένα γράμμα. Και ξαφνικά εγώ παίρνω 11 – 12, μερικές φορές και παραπάνω. Εκείνοι διαλύονται σιωπηλοί, όταν ο λογοκριτής μου δίνει το πακέτο με τα γράμματα. Με συγκλονίζει αυτό... Το ίδιο και η αγριότητά τους, η προδοσία τους, οι ψείρες, η σύφιλη στο στρατόπεδο, τα χαρέμια των ομοφυλόφιλων, εκείνων που έχασαν στα χαρτιά, αδελφές – χρεωμένοι από τη χαρτοπαιξία και κάθε είδους βρωμιά...Και παρόλα αυτά ελπίδα υπάρχει... Συναντάς έναν καλλιτέχνη, ο οποίος δεν γνωρίζει ότι είναι ταλαντούχος, συγκεκριμένα υπάρχει μια μεγαλοφυΐα ο Β. Λ. που δεν μπορώ να τον πείσω ότι πρέπει να σπουδάσει. Μοιάζει πολύ με τον Ντύρερ. Φτιάχνει διαρκώς καινούρια πράγματα – μαχαίρια για καυγάδες και κάθε είδους χρειώδη...<…>

<…> Απέμειναν άλλες 730 μέρες... Είναι πιθανόν να μην με απελευθερώσουν. Συχνά νομίζω πως έτσι θα γίνει. Αν όμως μ’ αφήσουν – τι ευτυχία θα είναι να δω, να αγαπήσω, να χορτάσω και να γράψω όλα όσα δεν έχουν ακόμη γραφτεί. Τον ίδιο άθλο δεν έκαναν και ο Κουρμπάς, ο Ντοβζένκο, ο Αιζενστάιν και άλλοι; Κι εκείνους τους είχαν πελεκίσει! Τι χειρότερο από το να σε εξοστρακίσουν από την Εκκλησία ή την Τέχνη; <…>

Καλοκαίρι 1976, Στριζάβκα



Επιλογή – μετάφραση από τα ρωσικά: Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης














Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

παλιά καφενεία του Αιγαίου

Cavo d'oro

Ζει ο Αλέξανδρος; Ελληνικότητα και σύνθεση